"Wij houden ons wel bezig met problemen van de mensen"

Vicepremier Jo Vandeurzen (CD&V) is boos. Boos om het beeld als zou deze regering zich niets aantrekken van de koopkrachtproblemen van de mensen, verlamd als zij immers is door eindeloos communautair gekibbel. "Men stelt het voor alsof er twee soorten politici zijn: 'verantwoordelijken' die zich met sociaaleconomische problemen bezighouden en 'onverantwoordelijken' die zich doodstaren op de staatshervorming. Dat is niet juist. Het een kan niet zonder het andere."

We hebben het deze week meermaals gehoord: deze regering trekt zich te weinig aan van het begrotingstekort of van de koopkrachtproblemen van de mensen.
Jo Vandeurzen: In 2008 werden al voor 578 miljoen euro aan koopkracht ondersteunende maatregelen genomen. Met de indexering en verhoging van een aantal uitkeringen komt daar nog eens 234,6 miljoen bij. Dit verwijt is dus niet ernstig.
Wat de begroting betreft. Zowel bij de opmaak als bij de evaluatie hebben wij steeds ernstig rekening gehouden met de parameters zoals allerlei instellingen ons die hebben bezorgd. Deze regering, en in het bijzonder mijn partij, wil niet weten van het vooruitschuiven van de problemen. Wij willen de toekomstige generaties niet opzadelen met onze lasten. Geen korte termijnoplossingen die de lange termijn hypothekeren. Dit gezegd zijnde is het natuurlijk wel zo dat de economie het moeilijk heeft en dat de opstelling van de begroting 2009 een lastige opgave wordt.

Wat is het doel voor dit en volgend jaar?
Een en ander moet passen in de budgettaire en economische meerjarenplanning. Maar ik ga ervan uit dat we voor 2009 naar een overschot van 0,3 procent streven, om in 2011 uit te komen op een overschot van 1 procent.
Voor dit jaar moeten we kijken. Wat mij betreft, moeten we zo dicht mogelijk uitkomen bij een evenwicht. De evaluatie van 2008 en het opstellen van de begroting 2009 zal trouwens in één beweging gebeuren.

Komen er nog meer maatregelen om de koopkracht te verhogen?
Ja, in de mate van de budgettaire mogelijkheden. Mijn partij kijkt dan in de eerste plaats naar de lage en de laagste middeninkomens. In dat verband zijn er binnenkort de zogeheten welvaartsenveloppes. De sociale partners moeten daar advies over geven. Het gaat om de aanpassing van allerlei uitkeringen en de pensioenen. Qua fiscaliteit vragen wij het optrekken van de belastingvrije som. Met hoeveel kunnen we nu nog niet zeggen. Dat hangt af van de begrotingscontext.

Is er ruimte om de lonen te verhogen?
Ik doe daar nu geen uitspraken over. Ik hoop op een akkoord tussen de sociale partners. Volgende maand maakt de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven zijn advies bekend, dan weten we meer. Er moet een goed evenwicht zijn tussen enerzijds de vrijwaring van de koopkracht en anderzijds de concurrentiepositie van onze ondernemingen. Zoals er ook een evenwicht moet zijn tussen de verdere activering van werklozen en de aanpassing van hun uitkeringen. In dat verband hebben wij aan de sociale partners een advies gevraagd over de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen. Dat betekent dat men in het begin meer krijgt en naarmate men langer werkloos blijft minder, zonder natuurlijk onder het minimum te vallen. Zo staat het in het regeerakkoord. En voor de activering verwachten wij natuurlijk ook wat van een betere samenwerking tussen de gewesten en een regionalisering van het arbeidsmarktbeleid.

"We gaan toch geen rondjes draaien tot juni 2009? Dat is niet realistisch."

Waarmee we bij de staatshervorming zijn aanbeland...
En dan moet mij iets van het hart. De jongste dagen wordt de indruk gewekt dat de regering het communautaire moet verbannen om zich bezig te kunnen houden met het sociaaleconomische, de problemen van de mensen. Ik verzet mij daar tegen. Die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Juist omdat ik mij bewust ben van de ernst van de sociaaleconomische uitdagingen, is het mijn diepste overtuiging dat er wat moet gebeuren aan de staatsstructuren. Willen wij de sociale zekerheid overeind houden, willen we de strijd tegen armoede winnen, dan moet er worden gepraat over een herziening van de financieringswet en over meer bevoegdheden en meer financiële verantwoordelijkheid voor de gewesten. De financiële situatie van de federale staat is onhoudbaar.

Gelooft u in de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap van Kris Peeters?
Ik hoop uit de grond van mijn hart dat die lukt. Ik zal er mij persoonlijk voor inzetten. Als die gesprekken ernstig worden gevoerd, zal de federale regering ook in rustiger vaarwater terechtkomen. Zij zullen de cohesie en de slagkracht verhogen. Wij hebben stabiliteit nodig om een aantal beslissingen te nemen. Ik denk aan de begroting, maar ook aan bijvoorbeeld asiel.

Mogen we van die dialoog nog resultaten verwachten voor de verkiezingen van 2009?
We gaan toch geen rondjes draaien tot juni 2009? Dat is niet realistisch. Het moet meer zijn dan verkennende gesprekken. Er moet progressie zijn, er moet vooruitgang merkbaar zijn. Ik geef slechts één voorbeeld. In het eerste pakket van de staatshervorming zit de overheveling van huisvesting. Het is toch belangrijk dat we voor juni 2009 weten wat de volgende Vlaamse regering op dat gebied kan doen?

Wat moet er zeker vóór juni 2009 in de pot zitten?
Het zou dom zijn om nu al een voorafname te doen. Laat dat aan de onderhandelingstafel over.

"Het gaat goed met het kartel. Er is permanent overleg."

Waarom zouden de Franstaligen nu wél willen praten?
Iedereen moet er zich goed van bewust zijn dat de communautaire dialoog niet dient om zich te profileren, maar noodzakelijk is voor goed bestuur. In de juiste context, met de nodige discretie, moet dat lukken. Zelf zal ik alles ter beschikking stellen wat uit vroegere gesprekken is voortgekomen.

Op 21 september houdt de N-VA een congres. Een delicaat moment voor het kartel?
En wij hebben op 16 en 17 september fractiedagen en op 27 september een congres. Denkt u dat daar geen verwachtingen zijn? Voor mijn partij is de staatshervorming geen thema dat we even tussen haakjes kunnen plaatsen. Nee, het gaat goed met het kartel. Er is permanent overleg. Iedereen is ervan overtuigd dat we door moeten gaan.

Vreest u niet dat de CD&V op een bepaald moment toch zal moeten kiezen tussen de regering-Leterme en het kartel?
Nee.

Bron: Gazet van Antwerpen, 6 en 7 september 2008.